វត្តខេមររតនារាម

ពុទ្ធសាសនាជាប្រព័ន្ធ…

beidok — Thu, 20 Aug 2026 16:58:53 +0000

ពុទ្ធសាសនាជាប្រព័ន្ធសីលធម៌អ្វី?

ដោយ ព្រះវីរិយបណ្ឌិតោ ប៉ាង-ខាត់
សាស្រ្ដាចារ្យាខាងប្រវត្តិសាសនា (១៩១០-១៩៧៥)
វត្តឧណ្ណាលោម ភ្នំពេញ ព.ស. ២៥១៤ គ.ស. ១៩៧០

សេចក្តីពិត ពុំគួរមានសេចក្តីសង្ស័យចំពោះពុទ្ធសាសនាទេ។ ពុទ្ធសាសនាពិតជាច្បាប់សីល ធម៌ (Système éthique) ដ៏ប្រសើរបំផុត ជាច្បាប់សម ប្រតិបត្តិគ្រប់សម័យដោយប្រពៃប្រសើរ លើស សីលធម៌ធម្មតាសកលលោកថែមទៀត។សីលធម៌ដែលព្រះសម្ពុទ្ធសំដែងទូន្មានសត្វ ជា សីលធម៌ខ្ពស់ផុតជាលំអខាងដើមនៃកុសលធម៌ទាំងពួងជាម៌ាគាដ៏ត្រង់ ដឹកនាំសត្វ ទៅកាន់ទីផុត ទុក្ខដែល ជាគោលដៅទីបំផុត ។ សីលធម៌ធម្មតាសកលលោក ជាច្បាប់សារវនពិតមែនតែពុំ មែន ជាច្បាប់ពេញលក្ខណៈបរិបូណ៌ ក្នុងការ ដឹកនាំសត្វលោក អោយលុះឥស្សរភាព (Liberté) បរិបូណ៌ ពោល គឺមោក្សធម៌នោះឡើយ។ សីលធម៌ធម្មតាសកលលោក បើ នឹង មានប្រសិទ្ធិភាព ពេញលេញលុះ ត្រាតែប្រកបដោយបញ្ញា និង វិជ្ជាដទៃទៀតផងទើបសមគួរនឹងបានទទួលនាម ថាជាសីលធម៌ ប្រសើរពិតមែន ។

ពុទ្ធសាសនាស្តីពី កម្ម ”អំពើ” (Action) គឺអំពើល្អ អាក្រក់ អព្យាក្រិត (កុសលកម្ម អកុសលកម្ម អព្យាកតកម្ម) ។ កម្មជាច្បាប់ធម្មជាតិពុំមែនជាច្បាប់តុលាការទេ។ច្បាប់តុលាការប្រកបដោយ ភ័យ ច្រើនណាស់។ សូមជ្រាបថា កម្ម ដែលស្តីទុកក្នុងពុទ្ធសាសនា គឺកម្មមានចេតនា។ ចេតនា គឺសីល ចេតនាគឺកម្ម ។ កម្មនេះពិតជាអោយផលវិបាកខ្លួនអែងពិត ព្រោះកម្មមានចេតនា។ ឯកម្ម មិនមានចេតនា ពុំស្តីទុកក្នុងពុទ្ធ សាសនាទេ។ កម្មទាំងអស់ មានពលានុភាពក្នុងខ្លួនឯងហើយ ធ្វើការជានិច្ចក្នុងខ្លួនអែង ចូរមើលចលនាមហាភូតរូបចុះ ធ្វើការក្នុងខ្លួនជានិច្ច។ ដូច្នេះ កម្មគឺអ្នក និមិត្ត ឬ ស្ថាបនិក (Architecte) សាងអ្វីៗទាំងអស់ក្នុងលោក ។ បើ អាទិទេពព្រហ្មនី ឬ តៅ៎មាន អត្ថន័យថា “ កម្ម ” វិញ នុ៎ះមាន សេចក្តីប្រសើរណាស់។ គួរសាធុជន ពោលថា ពុទ្ធសាសនានេះ ជា លិទ្ធិកម្មនិយម (លទ្ធិស្តីពីកម្ម) បានដោយបរិបូណ៌ ។

បណ្តាកម្ម៣ប្រការខាងដើម អំពើល្អ (កុសលកម្ម) ជាអំពើសារវន្តបំផុតក្នុងការកសាងខ្លួនបុគ្គល ម្នាក់ៗអោយបានជាបុគ្គលប្រសើរ ហើយអោយរួចចាកទុក្ខគ្រប់ប្រការ ដោយការបំពេញព្រហ្ម ចរិយធម៌បរិបូណ៌ ដូចមានសេចក្តីក្នុងគម្ពីរមជ្ឈិមនិកាយ ដែលអង្គព្រះសម្ពុទ្ធត្រាស់ថា «ព្រះធម៌ (កុសលធម៌) ដែលបុគ្គលម្នាក់ៗបានចំរើនហើយ បានធ្វើអោយមានច្រើន ច្រើនហើយ ច្រើនទាល់ តែលើសលប់ អាចកន្លងបង់នូវ អធម៌(អកុសលធម៌) ទាំងអស់បានពិតប្រាកដ»។

កម្ម(អំពើ)នៃព្រះអរហន្តជាខីណាស្រព ពុំមែនជាកុសល ឬ អកុសលទេព្រោះសន្តានចិត្តរបស់ លោក បានកន្លងផុតធម៌ទាំងពីរប្រការនេះអស់ហើយ ។ តែសេចក្តីនេះពុំមែនមានន័យថា ព្រះអរ ហន្តអស់ការងារទេ ពោលគឺមិនមានសេចក្តីថា ព្រះអរហន្តនៅស្ងៀមព្រងើយកន្តើយ(Passive) ឡើយ ដោយពិតព្រះអរហន្តជាអ្នកសកម្ម (Active) ប្រសើរលើសជនសាមញ្ញទៅទៀត តែសកម្ម ភាព របស់លោកជាសកម្មភាព ឥតវិបាក ដែលហៅថា “កិរិយា” (កិរិយាដែលធ្វើមិន អោយផល ជាល្អជាអាក្រក់ )ហើយជាសកម្មភាពដឹកនាំសត្វអោយដើរទៅតាមមាគ៌ាដ៏ប្រសើរ ដែល លោក បានត្រាស់ដឹងពិតតាមពិត ឆ្ពោះទៅកាន់សិវដ្ឋានក្សេមក្សាន្តនិរទុក្ខនិរភ័យ ។ សកម្មភាព របស់ លោក តាមធម្មតាជាអំពើ កុសលជាអំពើមានអានុភាពខ្លាំងដឹកនាំសត្វលោកអោយ បានសំរេច ប្រយោជន៍ ឧបមាដូចមាស មាសដែលជាងមាសដេញអោយអស់មន្ទិលហើយជាវត្ថុ ធាតុបរិសុទ្ធ មិនបាច់ដេញទៅទៀតយ៉ាងណា ព្រះអរហន្តជាវត្ថុធាតុបរិសុទ្ធ មិនមានករណីយកិច្ច ដែលជា កម្ម វិបាកតទៅទៀតទេយ៉ាងនោះដែរ ។ ព្រះអរហន្តយល់ច្បាស់ធម៌ចាក់ធ្លុះធម៌ពិតតាមពិត ដោយពិត ត្រាស់ដឹងធម៌ ជាធម៌មានភាពបំផ្លាញបង់នូវសង្សារចក្រ ពោលគឺ បដិច្ចសមុប្បាទធម៌ «ធម៌ជា ច្បាប់ហេតុផល»។

សេចក្តីដូចបានពោលមកនេះ គួរលើកមកបញ្ជាក់ម្តងទៀតថា លក្ខណៈអ្វីជាអាទីទេពដែលថា មាន អានុភាពលើអ្វីទាំងអស់ ឬអ្វីដទៃទៀតដែលជាភាពតំណាងអាទិទេព មានរិទ្ធានុភាពនោះពុំ មាន ចំណែកណាមួយ ទាល់តែសោះនៅក្នុងពុទ្ធសាសនា ។ ក្នងពុទ្ធសាសនាពុំមានអ្នកណាមួយ ជាអ្នកចាំប្រទានរង្វាន់ ឬជាអ្នកចាំដាក់បណ្តាសា អោយមានបាបនោះទេ។សុខក្តីទុក្ខក្តីសុទ្ធតែ ជា ផល ដែលចេញមកពីកម្មអំពើរបស់ខ្លួនគ្រប់គ្នាទាំងអស់។គំនិតដែលគិតថាទេពតាពេញព្រះទ័យ ហើយប្រោសប្រទានរង្វាន់ក្តី ឬទេពតាមិនសព្វព្រះទ័យ ហើយក្រេវក្រោធដាក់បណ្តាសាអោយ មានបាបក្តី ពុំមាននៅក្នុងសន្តានចិត្តពុទ្ធសាសនិកជនទេសូម្បីតែក្តីសង្ឃឹមថាទេពតានឹងប្រោស ប្រទានរង្វាន់ក្តីឬក្តីបារម្ភថាទេពតានឹងដាក់បណ្តាសាក្តីក៏ពុំមានដែរ ។ ពុទ្ធសាសនិកជនដឹងខ្លួន ចំពោះវិបាករបស់ខ្លួនក្នុងអនាគតកាលជានិច្ច?

-មានសតិសម្បជញ្ញៈ តាំងចិត្តវៀរអំពើអាក្រក់ដោយកាយ វាចា ចិត្ត ព្រោះយល់ច្បាស់ថា អំពើ អាក្រក់ជាផលអាក្រក់ នាំអោយ
រងទុក្ខវេទនា នៅនាលោកនេះនិងបរលោក ហើយជាហេតុនាំពន្យឺតដំណើរមិនអោយសំរេច និព្វានឆាប់។
-តាំងចិត្តបំពេញកុសលធម៌ព្រោះយល់ច្បាស់ថាអំពើល្អជួយស្រោចស្រង់ខ្លួនអោយបានក្តី សុខនៅនាលោកនេះនិងបរលោក
ហើយនាំខ្លួនអោយខិតចូលទៅជិតសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ«ការត្រាស់ដឹង»ដែលជាគោល បំណង អវសានបំផុត ។
ដើម្បីយល់ច្បាស់នូវសីលធម៌ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នេះ សូមអស់លោកអ្នកទាំងឡាយអញ្ជើញមើល ពុទ្ធភាសិតនានាដែលមាននៅក្នុងសូត្រទាំងឡាយមានធម្មបទសិគាលោវាទសូត្រ ព្យគ្ឃបជ្ជសូត្រ មង្គលសូត្រ ករណីយសូត្រ បរាភវសូត្រ វសលសូត្រ ធម្មិកសូត្រ ជាដើមទៀតចុះ។ ដូច្នេះ ពុទ្ធសា សនានេះបើមើលតាមអត្ថន័យមួយបែប ពុំមែនត្រឹមតែជាទស្សនវិជ្ជាប៉ុណ្ណឹងទេបើមើល តាមអត្ថ ន័យមួយបែបទៀត ជាទស្សនវិជ្ជាលើទស្សនវិជ្ជាទាំងឡាយទៅទៀត។ពុទ្ធសាសនា នេះ បើមើល តាមអត្ថន័យមួយបែបពុំមែនត្រឹមតែជាលទ្ធិសាសនា(Religion)ទេបើមើលតាមអត្ថន័យ មួយបែប ទៀត ជាលទ្ធិសាសនាលើលទ្ធិសាសនាទាំងឡាយ។ពុទ្ធសាសនាបើនិយាយពីសីលធម៌ ជាសីល ធម៌ប្រសើរលើសលើវិធីសីលធម៌ទាំងឡាយ។រីសីលធម៌នេះទៀត ពិតជាខាងដើមនៃ សេចក្តីល្អ (កុសលធម៌) ទាំងឡាយ ហើយសូមជ្រាបថា ពុំមែនជា នៅចុងប៉ូចនៃពុទ្ធសាសនាទេ ។

ពាក្យថា “ពុទ្ធសាសនា” បើតាមអត្ថន័យជាភាសាបាលី ដែលជាសំនៅដើម លោកប្រើពាក្យថា “ធម្ម” ជាពាក្យដែលលោកលើកយកមក ប្រើសំរាប់ហៅ “ពុទ្ធសាសនា” ។ ពាក្យថា “ធម្ម” មិនមាន អត្ថន័យក្នុងភាសាដទៃណាមួយ អោយមានសំនួនវោហារប៉ុនគ្នាឡើយ។ឯពាក្យថា“ធម្ម” នេះមានប្រាកដការនិយម ពោលគឺជាវាទៈដែលស្តីពីសច្ចធម៌ជាធម៌ពិតដ៏ប្រសើរដឹកនាំសត្វទៅ កាន់សេរីភាព ទៅកាន់ការរួចស្រលះ = មោក្ខធម៌ (ការរួចស្រលះដោយខ្លួនឯង)។ ធម៌នេះ ទោះ បីព្រះសម្ពុទ្ធ កើតឡើងក្តី មិនកើតឡើងក្តី តែងតែជាធម៌ប្រាកដការនិយមជា ប្រក្រតី។ ព្រះសម្ពុទ្ធ គ្រាន់ជាអ្នក បើកធម៌នេះបង្ហាញអោយមើលឃើញ ប្រត្យ័ក្សដូចជាបើកគំរបដែលគ្រប លាក់វត្ថុអ្វី មួយអោយ មើល ឃើញតែប៉ុណ្ណោះទេព្រោះថាធម៌នេះកប់បាត់ក្នុងអវិជ្ជាធម៌របស់ មនុស្សទាំង ឡាយ លុះព្រះ អង្គ បានត្រាស់ដឹងធម៌ហើយ ទើបទ្រង់ប្រកាសធម៌នេះឡើងដល់ មនុស្សទេពតា ព្រហ្ម ទាំងឡាយ ដោយករុណាធម៌របស់ព្រះអង្គ ។ បើប្រៀបធៀបជាសេចក្តីអោយ ឃើញពិត ធម៌នេះជាធម៌រតនវត្ថុ ដូចពេជ្រកប់នៅក្នុងភ្នំគឺអវិជ្ជាព្រះពុទ្ធទ្រង់ជាអ្នកឃើញធម៌គឺ ពេជ្រនេះ ហើយគាស់កកាយយក មកបង្ហាញសត្វទាំងឡាយថា “នេះធម៌នាំអ្នកទាំងឡាយទៅ កាន់ឥស្ស រភាព (មោក្ខធម៌) ផុតអន្លុង ទុក្ខគ្រប់ប្រការ”។ដូច្នេះ សាធុជនទាំងឡាយជា អ្នកស្រលាញ់ខ្លួនគួ រប្រតិបត្តិតាមពុទ្ធសាសនា នេះចុះអស់លោកអ្នកនឹងបានក្តីសុខសមតាមប្រាថ្នាពុំខានឡើយ ។

កំពុងផ្ទុកប្រតិទិនខ្មែរ...

តំណភ្ជាប់ទៅអត្ថបទផ្សេងទៀត…

🕮 ចំនួនអត្ថបទមាន: ២២

💡 ទស្សនៈពុទ្ធសាសនា

ជឿកម្ម ផល

beidok — Mon, 10 Aug 2026 17:12:20 +0000

សម្លេងភ្ជាប់មកពីយូធូប

តំណភ្ជាប់ទៅអត្ថបទផ្សេងទៀត…

🕮 ចំនួនអត្ថបទមាន: ៣

🔊 សម្លេង

🔊ច្បាប់ប្រដៅជនប្រុសស្រី

🔊ជឿកម្ម ផល

🔊ធម៌ថ្វាយបង្គំ

កំពុងផ្ទុកប្រតិទិនខ្មែរ...

ធម៌ថ្វាយបង្គំ

beidok — Mon, 10 Aug 2026 17:04:29 +0000

សម្លេងភ្ជាប់មកពីយូធូប

តំណភ្ជាប់ទៅអត្ថបទផ្សេងទៀត…

🕮 ចំនួនអត្ថបទមាន: ៣

🔊 សម្លេង

🔊ច្បាប់ប្រដៅជនប្រុសស្រី

🔊ជឿកម្ម ផល

🔊ធម៌ថ្វាយបង្គំ

កំពុងផ្ទុកប្រតិទិនខ្មែរ...

ភាពមិនខ្ជីខ្ជាជាទ្វារ…

beidok — Fri, 31 Jul 2026 19:03:28 +0000

ភាពមិនខ្ជីខ្ជាជាទ្វារនៃសេចក្តីចម្រើន

ពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ មិនមែនត្រឹមតែបង្ហាញពីមធ្យោបាយដើម្បីចាកចេញពីភពជាតិកំណើតទេ សូម្បីក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សលោក ក៏ព្រះអង្គទ្រង់បានបង្ហាញពីវិធីរស់នៅប្រកបដោយសេចក្តីសុខសេចក្តីចម្រើន។ មានព្រះគាថា និងគោលធម៌ជាច្រើនដែលទ្រង់បានណែនាំឲ្យមនុស្សរស់នៅក្នុងជីវលោកនេះដោយភាពស្តុកស្តម្ភសម្បូរធនធាន។ នៅក្នុងទីនេះនឹងលើកយកគាថាខ្លះៗដែលព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់ដាស់តឿនដល់បរិស័ទទាំងឡាយឲ្យមានការភ្ញាក់រលឹក ប្រកបសេចក្តីព្យាយាមមិនដាក់ធុរៈ ដោយព្រះពុទ្ធដីកាខ្លីៗដូចតទៅ៖

ឧដ្ឋានតា ធម្មនេយ្យេសុ អប្បមត្តោវិធានវា សមំ កប្បេតិ ជីវតំ សម្មតិ អនុរក្ខតិ។ អ្នកមានព្យាយាមរវៀសរវៃក្នុងនាទីការងារ មិនប្រមាទ ចូលចិត្តចាត់ការចញ្ចឹមជីវិតស្មើៗ ទើបរក្សាទ្រព្យដែលរកមកទុកបាន។ កថម្ភូ តស្សមេ រត្តិន្ទិវា វិតិមតន្តិ ថ្ងៃនិងយប់កន្លងទៅៗ ឥឡូវនេះអាត្មាអញបានធ្វើអ្ចីខ្លះហើយ? ចក្ខុមា វិសមានិវ វិជ្ជមានេ បរក្កមេ បណ្ដិតោ ជីវលោកស្មឹ បាបានិ បរិវិជ្ជយេ។ កាលបើមានសេចក្តីប្រឹងប្រែង បុគ្គលគប្បីជៀសវាងបាបទាំងឡាយក្នុងជីវលោក ដូចបុរសមានចក្ខុជៀសវាងផ្លូវដែលមិនរាបស្មើដូច្នោះដែរ។

អប្បកេនបិ មេធាវី បាកដេន វិចក្ចណា សមុដ្ឋាបេតិ អត្តានំ អណុំ អណុំ អគ្គឹវ សន្ធមំ។ អ្នកប្រាជ្ញ មានប្រាជ្ញាឆ្នើម រមែងតាំងខ្លួនបានដោយដើមទុនសូម្បីបន្តិចបន្តួច ដូចគេបង្កាត់ភ្លើងតូចឲ្យធំបាន ដូច្នោះឯង។

យោ ច វស្សសតំ ជីវេ កុសីតោ ហីនរិរិយោ ឯកាហំ ជីវិតំ សេយ្យោ វិរិយំ អារព្ភតោ ទឡ្ហំ។ ជនណាមួយខ្ជិលច្រអូស មានព្យាយាមថោកទាប គប្បីរស់នៅអស់រយនៃឆ្នាំ ពុំប្រសើរស្មើនឹងការរស់នៅតែមួយថ្ងៃរបស់អ្នកប្រារព្ធនូវសេចក្តីព្យាយាមដ៏មាំមួនឡើយ។

☸️

កំពុងផ្ទុកប្រតិទិនខ្មែរ...

តំណភ្ជាប់ទៅអត្ថបទផ្សេងទៀត…

🕮 ចំនួនអត្ថបទមាន: ២២

💡 ទស្សនៈពុទ្ធសាសនា

ការអប់រំមនុស្សដោយព្រះធម៌

beidok — Fri, 31 Jul 2026 18:28:46 +0000

ការអប់រំមនុស្សដោយព្រះធម៌ រមែងធ្វើមនុស្សឲ្យមាន«ជីវិត»ល្អបរិសុទ្ធ មានឥស្សរភាពលើតណ្ហា មានសេចក្តីសុខក្នុងតួជីវិតខ្លួនឯង។ មនុស្សកើតមកហើយត្រូវមានការសិក្សា ព្រោះមនុស្សជាសត្វដែលត្រូវសិក្សា ឬជាសត្វដែលត្រូវហ្វឹកហាត់អប់រំ បើមិនហ្វឹកហាត់សិក្សាអប់រំទេ មនុស្សមិនអាចល្អទៅបានឡើយ ហើយជីវិតដ៏ប្រសើរដែលបុណ្យបានតាក់តែងមក ក៏ត្រូវអស់ទៅវិញដោយឥតប្រយោជន៍ នេះជារឿងធម្មជាតិរបស់មនុស្ស។ មនុស្សផ្សេងអំពីសត្វតិរច្ឆាន គឺនៅត្រង់មនុស្សជាសត្វវិសេស អាចហ្វឹកហាត់អប់រំឲ្យមានការចម្រើនរហូតដល់ថ្នាក់ទេវតាឥន្ទព្រហ្មគោរពបូជា។ គុណធម៌ដែលមានក្នុងមនុស្ស មិនមានគុណធម៌ណាមួយដែលកើតមានឯងៗនោះឡើយ គឺសុទ្ធតែជាលទ្ធផលនៃការអប់រំចម្រើនទាំងអស់។

កាលបើធម្មជាតិរបស់មនុស្សមានសភាពយ៉ាងនេះ មនុស្សយើងមិនគួរគប្បីមានសេចក្តីប្រមាទសោះឡើយ គួរយកការសិក្សាអប់រំជាគោលសំខាន់ សម្រាប់ទូន្មានឲ្យជាប្រចាំក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ មិនថាតែវ័យក្មេង វ័យកណ្តាល ឬវ័យចាស់នោះទេ គឺគ្រប់វ័យទាំងអស់ឲ្យតែនៅមានអវិជ្ជា និងតណ្ហា។ ធ្វើជាមនុស្សមិនត្រូវបញ្ចប់ការសិក្សាដោយត្រឹមតែបាននូវការចេះដឹងក្នុងមុខវិជ្ជាជីវៈបុណ្ណឹងទេ គឺត្រូវហ្វឹកហាត់អប់រំនូវចំណេះដឹង ឲ្យក្រៃលែងឡើងថែមទៀត ព្រោះសេចក្តីប្រសើររបស់មនុស្សដែលមានរហូតដល់អស់អវិជ្ជានិងតណ្ហាជាប្រភពនៃសេចក្តីទុក្ខសោកនោះ គឺស្ថិតនៅលើការសិក្សាអប់រំហ្វឹកហាត់រឿយៗហ្នឹងឯង នេះជាសេចក្តីសំខាន់ពិសេសនៃជីវិតមនុស្ស។

ការដែលមិនបោះបង់នូវជីវិតឲ្យផុតអំពីការសិក្សាអប់រំ ព្រោះមាននូវស្មារតីចងចាំថា «ជីវិតកាន់តែប្រសើរឡើង កាន់តែភ្លឺស្វាងឡើង ដោយសារការអប់រំនេះឯង»។ ដរាបណាដែលនៅមិនទាន់បានជាព្រះអរហន្តទេ គ្រប់គ្នាត្រូវនៅក្នុងការសិក្សារហូតអស់ជីវិត ព្រោះហេតុនេះហើយបានជាបុគ្គលដែលបដិបត្តិតាមព្រះពុទ្ធសាសនា មានការចម្រើននូវគុណធម៌ បានសម្រេចជាសោតាបន្ន ជាសកទាគាមី និងជាអនាគាមី ដែលហៅថា ព្រះអរិយៈ បុគ្គល៣ពួកនេះហៅម៉្យាងទៀតថា ព្រះសេក្ខបុគ្គល គឺជាបុគ្គលដែលនៅមានការសិក្សា។ សូម្បីដល់ថ្នាក់ជាព្រះអរិយបុគ្គលយ៉ាងនេះហើយក៏ដោយ ក៏នៅតែមានការសិក្សា លុះត្រាតែ បានសម្រេចជាព្រះអរហន្ត ទើបហៅថា ព្រះអសេក្ខបុគ្គល គឺបុគ្គលគ្មានការសិក្សាហ្វឹកហាត់ ដើម្បីកំចាត់នូវភាពសៅហ្មងពីសន្តានទៀតឡើយ ព្រោះសេចក្តីសៅហ្មងទាំងអស់ត្រូវបានលះផ្តាច់ដោយអរហត្តមគ្គទៅហើយ ។ នេះឯងជាការសិក្សាអប់រំឲ្យបានសម្រេចដល់ទីបញ្ចប់ ដែលជីវិតមនុស្សត្រូវបានបញ្ចប់ទុក្ខកង្វល់ក្នុងវដ្តសង្សារ ជាសារៈដ៏សំខាន់នៃជីវិត និងដែលជីវិតមនុស្សអាចទទួលបាន ។ ដំណើរជីវិតតាមគោលព្រះពុទ្ធសាសនា គឺជាជីវិតស្ថិតនៅក្នុងការសិក្សាអប់រំដោយសេចក្តីមិនប្រមាទអស់កាលជានិច្ច ។

សូមមនុស្សទាំងឡាយ សម្លឹងមើលជីវិតខ្លួនឯង និងជីវិតអ្នកដទៃក្នុងនិមិត្តមួយដែលត្រូវមានសម្ព័ន្ធជាមួយនឹងការសិក្សាអប់រំ ព្រោះមនុស្សជាសត្វវិសេសដែលត្រូវទទួលកាហ្វឹកហាត់ ហើយអាចហ្វឹកហាត់បានរហូតដល់ពេលហៀបនឹងស្លាប់ និងរហូតដល់បានជាមនុស្សបរិសុទ្ធ គឺព្រះអរហន្ត៕

«ស្រង់ចេញពីសៀវភៅ ពរ៤ប្រការ របស់អគ្គបណ្ឌិតធម្មាចារ្យ ប៊ុត សាវង្ស»

កំពុងផ្ទុកប្រតិទិនខ្មែរ...

តំណភ្ជាប់ទៅអត្ថបទផ្សេងទៀត…

🕮 ចំនួនអត្ថបទមាន: ២២

💡 ទស្សនៈពុទ្ធសាសនា